Rymanów

1. Co to jest fundusz sołecki?

Fundusz sołecki to wyodrębniona część budżetu gminy przeznaczona na realizację przedsięwzięć zgłaszanych przez mieszkańców danego sołectwa.  Konkretne sołectwa mają prawo do wskazania, na co należy wydatkować kwoty przypadające im z  wyodrębnionego budżetu. Są to więc środki w budżecie gminy, tyle że wydzielone z przeznaczeniem wyłącznie dla sołectw. To powoduje, że fundusz sołecki musi podlegać takim samym rygorom, określonym w ustawie o finansach publicznych (Dz. U. 2025 poz. 1483 z późn. zm.), jakim podlegają wszystkie środki w budżecie gminy. Trzeba więc przy ich wydatkowaniu kierować się zasadą oszczędności, gospodarności i celowości. Wydatkowanie środków z Funduszu Sołeckiego musi się przy tym odbywać według wymogów formalnych zawartych w ustawie z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. 2014 poz. 301 z późn. zm.), tak, aby mieszkańcy sołectwa i gminy mogły uzyskać korzyści, które daje funkcjonowanie u nich funduszu. Przedsięwzięcia wskazane przez mieszkańców konkretnego sołectwa do sfinansowania z funduszu nie mogą być jednak dowolne. Muszą odpowiadać warunkom i wymogom formalnym, które zostały określone w ustawie o funduszu sołeckim tj. są zadaniami własnymi gminy, służące poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy. Zakres zadań gminy został wymieniony w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. (Dz. U. 2026 poz. 662).

2. Co trzeba zrobić, aby korzystać z funduszu sołeckiego?

 W celu realizacji funduszu sołeckiego  w wyodrębnionych sołectwach Gminy Rymanów, powinny być podjęte następujące działania:

• wniosek musi być uchwalony przez prawomocne zebranie wiejskie.
• wniosek może być uchwalony wyłącznie z inicjatywy: sołtysa, rady sołeckiej albo minimum 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.
• musi wskazywać konkretne przedsięwzięcia.
• oprócz wskazania przedsięwzięć do realizacji musi zawierać szacunek ich kosztów i uzasadnienie.
• musi być przekazany Burmistrzowi Gminy Rymanów w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy.
• przedsięwzięcia wskazane do realizacji przez zebranie wiejskie we wniosku muszą być zadaniami własnymi gminy, służyć poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy.
• szacunek kosztów musi się mieścić w kwocie przypadającej sołectwu ze środków funduszu sołeckiego.

3. Schemat wyodrębniania i realizacji funduszu sołeckiego w Gminie Rymanów.

1. Przyjęcie przez Radę Miejską w Rymanowie uchwały o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego.
2. Przekazanie przez Burmistrza Gminy Rymanów wszystkim sołtysom w Gminie informacji, o wysokości środków jakie będą przysługiwały sołectwom w następnym roku budżetowym. Wysokość kwoty dla sołectw Gminy Rymanów jest obliczana na podstawie tak zwanej kwoty bazowej i liczby mieszkańców sołectwa.
3. Podczas zwołanego zebrania wiejskiego sołtys informuje mieszkańców jaka kwota zostanie wyodrębniona w budżecie gminy, w ramach realizacji uchwalanego funduszu sołeckiego. Mieszkańcy uchwalają przedsięwzięcia do wysokości wyodrębnionej kwoty.
4. Zebranie wiejskie decyduje o przeznaczeniu wyodrębnionych środków dla sołectwa zgodnie z poniższym katalogiem zadań własnych. O tym kto może wziąć w nim udział i jakie inne warunki muszą być zapewnione, aby decyzje były ważne stanowi statut sołectwa. A zatem to zebranie wiejskie podejmuje decyzję o przeznaczeniu środków, a sołtys jest organem wykonawczym, który w imieniu sołectwa składa wniosek do Burmistrza Gminy Rymanów w celu ujęcia go w projekcie budżetu. UWAGA: Przed uchwaleniem Wniosku można skonsultować się z pracownikami Urzędu Gminy w zakresie prawno-formalnego przygotowania wniosku, jak również o oszacowanie kosztów przedsięwzięcia – pozwoli to zapewnić zgodność realizacji przedsięwzięcia z przepisami prawa.
5. Wniosek należy bezwzględnie złożyć Burmistrzowi najpóźniej do dnia 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Złożony po terminie wniosek skutkuje utratą przez sołectwo, prawa do wyodrębnienia go w budżecie. Termin ten jest ustawowo nieprzekraczalny. Złożenie Wniosku choćby o dzień później jest równoznaczne z utratą przez sołectwo kwoty przysługującej mu na przyszły rok w ramach funduszu sołeckiego wyodrębnionego dla poszczególnego sołectwa.
6. Wniosek złożony przez poszczególne sołectwo weryfikuje komisja powołana przez Burmistrza Gminy Rymanów.

Komisja bada dany wniosek pod kątem jego zgodności w zakresie prawa, zgodności w zakresie wysokości środków przyznanych z funduszu, sprawdza wiarygodność kosztów wskazanych na dane przedsięwzięcie. Komisja bierze również pod uwagę celowość zadania, jego zasadność do realizacji jak też harmonogram prac. Członkami komisji są pracownicy urzędu merytorycznie odpowiedzialni za poszczególne sprawy.

Do Wniosku należy załączyć:

• Zawiadomienie o zwołaniu zebrania wiejskiego,
• Protokół zebrania wiejskiego,
• Listę obecności z zebrania wiejskiego,
• Uchwałę zebrania wiejskiego w sprawie uchwalenia Wniosku o przyznanie środków z funduszu sołeckiego,
• Dokumentację dotyczącą przedsięwzięcia.

W przypadku niespełnienia wyżej wskazanych warunków, licząc od daty otrzymania Wniosku złożonego przez Sołtysa, Burmistrz ma siedem dni na odrzucenie całego wniosku albo poszczególnego przedsięwzięcia lub przedsięwzięcia w nim zawarte a, jednocześnie informując o tym sołtysa. Sołtys może w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa powyżej, podtrzymać wniosek niespełniający warunków albo formalnych wymogów ustawowych, kierując go do Rady Miejskiej w Rymanowie za pośrednictwem Burmistrza. Ustawa o funduszu sołeckim daje sołectwu możliwość zmiany wadliwego Wniosku, ale złożonego w nieprzekraczalnym terminie, czyli do dnia 30 września. Na podstawie przepisu art. 5 ust. 7 i 8 ustawy o funduszu sołeckim ponowny wniosek musi być uchwalony i złożony Radzie Miejskiej w Rymanowie za pośrednictwem Burmistrza w terminie zaledwie siedmiu dni od odrzucenia pierwszego Wniosku. To bardzo mało czasu i trzeba ogromnej mobilizacji ze strony sołectwa, aby zdążyć, z uwagi na to, że trzeba powtórzyć całą procedurę jak przy „zwyczajnym” Wniosku, a więc ogłosić w statutowym terminie zebranie, które musi być prawomocne i musi podjąć uchwałę o przyjęciu przedsięwzięcia, którego koszt zmieści się w pierwotnej kwocie przysługującej sołectwu i które musi być zadaniem własnym gminy. Dlatego warto włożyć wysiłek w należyte przygotowanie zebrania wiejskiego i prawidłowego Wniosku za pierwszym razem, aby uniknąć niepotrzebnych błędów.

4. Uchwalony wniosek, który spełnił wymagania, musi zostać wprowadzony do projektu budżetu gminy.

Budżet uchwala Rada Gminy i ona podejmuje uchwałę o włączeniu przedsięwzięć finansowanych ze środków funduszu sołeckiego do budżetu gminy w oparciu o wymienione już wcześniej kryteria:

• wnioskowane przedsięwzięcia mieszczą się w katalogu zadań własnych gminy,
• są zgodne ze strategią rozwoju,
• służą poprawie warunków życia mieszkańców

5. Zadania ze środków funduszu sołeckiego realizowane są zgodnie z opisem we Wniosku. Fundusz sołecki jest częścią budżetu gminy, za którego wykonanie odpowiedzialny jest Burmistrz Gminy.

Katalog zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 z poźn. zm.).

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

W szczególności zadania własne obejmują sprawy:

• ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
• gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;
• wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
• działalności w zakresie telekomunikacji;
• lokalnego transportu zbiorowego;
• ochrony zdrowia;
• pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych;
• wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
• gminnego budownictwa mieszkaniowego;
• edukacji publicznej;
• kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
• kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;
• targowisk i hal targowych;
• zieleni gminnej i zadrzewień;
• cmentarzy gminnych;
• porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego;
• utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;
• polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej;
• wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej;
• promocji gminy;
• współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego,
• współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.

Jak oszacować koszty przedsięwzięcia?

Szacując koszty zadań należy na wstępie ustalić ceny rynkowe usług i materiałów potrzebnych do ich realizacji. Ceny można ustalić na podstawie cen w lokalnych sklepach i hurtowniach. Koszty usług podają wykonawcy na różnego rodzaju portalach internetowych. Jeżeli na lokalnym rynku działają rzemieślnicy, warto zorientować się, jaką cenę proponują za daną usługę.

Istotnym celem szacowania kosztów zawartych we Wniosku jest przedstawienie zebraniu wiejskiemu możliwości sfinansowania danego zakresu robót ze środków funduszu sołeckiego.